Düğünde takılan ziynet eşyalarının eşlerden hangisine ait olacağı tartışma konusu olmaya devam ediyor. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi ve 3.Hukuk Dairesi geçmişteki tüm kararlarında ilke olarak düğünde takılan takıların kadına ait olduğu görüşünü sürekli olarak uyguluyordu.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun kime takıldıysa onundur şeklindeki kararı bulunmaktaydı. Ancak bu karar uygulamada çok yer edinmemişti.  

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi 2023/5704 E., 2024/2402 K. sayılı 4/04/2024 günlü kararı ile ziynet eşyasının kime ait olacağı hususunda öncelikle taraflar arasında bir anlaşma olup olmadığına, anlaşma yoksa yerel örf ve adet kurallarına her ikisi de yok ise ziynet eşyasının kime takıldıysa ona; diğer eşe takılsa bile karşı cinse özgü bir ziynet olması halinde o cinse ait olacağı yönünde karara varmıştır. Kararın gerekçesinde;

Bu kararın uygulamaya yön vermesinde pozitif ayrımcılığı savunanlar tarafından eleştiri konusu olacağı kesindir. Düğünde takılan tüm altın ve ziynet eşyaların kadına özgü olacağı hususunda toplumumuzda da geçmişten gelen yargılar mevcuttur. Kararda bahis edildiği gibi toplumumuzun gelenek ve göreneklerinde son zamanlarda ciddi bir değişim olmamıştır.

Hala düğün listeleri ve alınacaklar hazırlanırken sadece gelin tarafı altın istemektedir. Damada saat, kravat iğnesi gibi istekler olurken; geline altın küpe, yüzük, bilezik, kelepçe, gram, beşi bir yerde gibi istekler olmaktadır.

Gelenek ve göreneklerimizin yanında ülkemizde yaygın inanç olan İslam’da da altın erkek için uygun görülmemiştir. Hatta  Optimar’ın 2019’da yaptığı ankete göre Türkiye nüfusunun %89,5’i Müslüman’dır. Buna göre Araf Suresi 32. ayette; “Allah’ın kulları için çıkardığı süslü ve temiz rızıkları kim haram etmiş?” – Hadis-i şerifte ise; “Altın ve ipek ümmetimin kadınlarına helal, erkeklerine ise haramdır.” deniliyor.  Bu anlamda altın gibi ziynet eşyalarının kadına özgü olduğu toplumumuzda hala yer bulan bir yargıdır.

Ancak burada değerlendirilmesi gereken kişiye özgü olmayan maddi ve manevi değeri olan eşyaların paylaşılması hususudur. Bilirkişi incelemesi tarafından yapılacak değerlendirme neticesinde elbette ki tarafların itiraz hakları mevcut olacaktır.

Bizim burada merak ettiğimiz ise düğünlerde yeni moda olan paraları birbiri ardına bantlayarak uzun bir para sarmaşığı şeklinde gelin ve damadı dolayarak takılan paraların hangisine takıldığı nasıl değerlendirilecektir. Karara göre cinse özgü olanlar o cinse ait olacak her iki cinse özgü olanlar kime takıldıysa ona verilecektir. Ancak bu yeni moda takı merasimlerinde eşlerin tüm vücutlarını kaplayacak şekilde birbiri ardına bantlanmış olan para sarmaşıkları hem iki cinse özgüdür hem de ikisine birden takılmaktadır.  Eşlerden birinin boynuna daha fazla dolanması sonucunda ortadan ikiye ayrılamayacaktır. Düğündeki takı merasimlerini inceleyecek olan bilirkişilere yeni moda takı merasimleri için kolaylıklar dileriz.

Av. ÇİĞDEM ÇETİN