Dünya geneline yayılan COVID-19 salgınının Türkiye’de tespit edilen ilk vakası Sağlık Bakanlığı tarafından 11 Mart 2020 günü açıklandı. Kalabalık yerler ve kapalı alanlar büyük bulaş riski taşımaktaydı.

Cezaevlerinin  doluluk oranının yüksek olması sebebiyle bulaş riski oldukça yüksekti. Özel bir infaz düzenlemesi yapılarak bazı mahkumların erken tahliye ve denetimli serbestlik hükümlerinden  faydalanma imkanı  getirildi. Ancak bu yasadan sadece 31 Temmuz 2023 öncesi suç işlemiş ve cezası kesinleşmiş  mahkumlar faydalabilmekteydi. Bu da aynı tarihte suç işlemiş ancak cezası kesinleşmemiş kişilerin kanundan faydalanmasına engel olmaktaydı.  Mahkum ve mahkum yakınları bu adaletsizliği defaatle dile getirerek, sonunda istedikleri müjdeyi yeni yıla girmeden aldılar.

7571 Sayılı Türk Ceza Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve 631 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik yapılmasına Dair Kanun 25.12.2025 tarihli ve 33118 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. Toplumda 11. Yargı Paketi olarak bilinen Kanun, infaz rejimi için oldukça önemli. Çünkü öncesinde özel  olarak  yapılmış düzenleme artık genel itibariyle uygulanacak. Bu da şartları uyan mahkumların 3 yıl daha erken açık ceza infaz kurumuna ayrılabilme ve 3 yıl daha erken denetimli serbestliğe ayrılabilme imkânı tanınmıştır

Daha önce 2016 ve 2020 öncesi işlenen suçlar olarak denetim hükümleri hesaplanırken bu kanunla birlikte 31 Temmuz 2023 öncesi işlenen suçlar infaz rejiminde yeni bir milat olmaktadır.  

Bu yasadan 31 Temmuz 2023 öncesi suç işlemiş olsa dahi yararlanamayacak bazı suç tipleri bulunmaktadır. Üstsoy veya altsoydan birine ya da eş, boşandığı eş veya kardeşe karşı kasten öldürme, çocuğa ya da beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda bulunan kişiye karşı kasten öldürme, kadına karşı kasten öldürme, deprem nedeniyle bina veya diğer yapıların yıkılması, çökmesi ya da hasar alması sonucu meydana gelen öldürme suçları, cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlar, terör suçları ve örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlar kapsam dışında bırakılmıştır.

Yapılan düzenleme ile 31 Temmuz 2023 öncesi işlenen suçlarda, kesinleşme şartını sağlamayan mahkumların adaletsizliği giderilmiş olsa da yapılan infaz düzenlemesi  suçun bir diğer tarafı olan mağdurlar için  cezasızlaştırmapolitası olarak  değerlendirilmektedir. Özellikle kadın platformları ve deprem mağdurları bu konuda oldukça büyük bir kamuoyu  yaratarak bu cezasızlaştırma politasının gerçekleşmesini istememiştir. Her ne kadar kadın ve çocuğa karşı işlenen suçlar bakımından öldürme ve cinsel suçlar bu  yasanın dışında bırakılmışsa da; kasten öldürme boyutuna varmamış olan faillerin işledikleri suçlar  kanun kapsamına  alınmıştır. Örneğin, ısrarlı takip, reşit olmayanla cinsel ilişki, intihara yönlendirme,  yaralama gibi bir çok suç türünde ceza almış sanıklar için erken tahliyenin önünü açmış oldu.

Belirtmek isteriz ki ülkemizdeki ceza yasaları bir çok ülke yasalarına göre oldukça ağır cezalar içermektedir. Ancak  faillerin cezaevinde kalma süresi  değişik infaz düzenlemeleri ile verilen cezaların  uygulanabilirliğini  azaltmaktadır. Cezanın asıl amacı olan ıslah etme fonksiyonunu yerine getirmesini imkansız hale getirmektedir.

Av. Çiğdem ÇETİN