“Miras hukuku, bireylerin ölümünden sonra malvarlıklarının nasıl paylaşılacağını düzenleyen önemli bir hukuk dalıdır. Bu kapsamda uygulamada sıklıkla karşılaşılan kurumlardan biri de “mirastan feragat sözleşmesi”dir. Türk Medeni Kanunu’nda düzenlenen bu sözleşme, miras bırakan ile mirasçı arasında yapılan ve mirasçının ileride doğacak miras hakkından kısmen veya tamamen vazgeçmesini konu alan özel bir hukuki işlemdir.

Mirastan feragat sözleşmesi, miras bırakan ile muhtemel mirasçısı arasında yapılan ve mirasçının, ileride doğacak miras hakkından önceden vazgeçmesini sağlayan bir sözleşmedir. Bu sözleşme, iki taraflı ve ivazlı ya da ivazsız olarak yapılabilir. İvazlı feragatte, mirasçıya belirli bir karşılık (örneğin para veya taşınmaz) verilmesi söz konusuyken; ivazsız feragatte herhangi bir karşılık bulunmaz.

Mirastan feragat sözleşmesi, geçerlilik açısından sıkı şekil şartlarına tabidir. Kanuna göre bu sözleşmenin resmi vasiyetname şeklinde, yani noter huzurunda düzenlenmesi zorunludur. Aksi takdirde yapılan feragat geçersiz sayılır. Bu yönüyle adi yazılı bir belge ile yapılan feragat beyanlarının hukuki bir değeri bulunmamaktadır.

Ayrıca feragat, feragat edenin altsoyunu etkileyip etkilememesine göre de değerlendirilir. Kural olarak feragat edenin altsoyu da bu feragatten etkilenir; ancak sözleşmede aksi kararlaştırılabilir.Mirastan feragat sözleşmesi, miras bırakanın ölümüyle hüküm doğurur. Feragat eden kişi, miras açıldığında terekeye dahil olmaz. Bu durum, miras paylaşımında diğer mirasçıların paylarının artmasına yol açabilir. Ancak sözleşmenin kapsamı ve şartları, miras paylaşımını doğrudan etkilediği için dikkatle düzenlenmelidir.Her sözleşmede olduğu gibi, mirastan feragat sözleşmesi de bazı durumlarda iptal edilebilir. Özellikle irade sakatlıkları (hata, hile, korkutma) söz konusuysa, feragat eden taraf sözleşmenin iptalini talep edebilir. Ayrıca şekil şartına uyulmaması da sözleşmenin kesin hükümsüzlüğüne yol açar.

Mirastan feragat sözleşmesi, miras hukukunda önemli bir planlama aracı olarak karşımıza çıkmaktadır. Özellikle aile içi uyuşmazlıkların önlenmesi ve malvarlığının belirli bir düzende dağıtılması amacıyla tercih edilmektedir. Ancak doğuracağı sonuçların ağırlığı göz önünde bulundurularak, bu sözleşmenin bilinçli ve dikkatli bir şekilde yapılması büyük önem taşımaktadır.

Unutulmamalıdır ki, doğru kurgulanmamış bir feragat sözleşmesi, ileride telafisi güç hukuki ihtilaflara yol açabilir.”

 Av. Çiğdem ÇETİN